CONNECT:  
           

Μέχρι πού φτάνουν τα συστατικά των καλλυντικών;

Λένα Ιωαννίδου Παρασκευή, 24 Μαρτίου 2017
Λένα Ιωαννίδου

 

skincare ingredients penetration «Διεισδύει σε βάθος, δρα στην καρδιά των κυττάρων…». Όλες έχουμε κάποια στιγμή αναρωτηθεί τι ακριβώς σημαίνει αυτή η φράση που διαβάζουμε δίπλα σε ένα ενεργό συστατικό στις διαφημίσεις των καλλυντικών. Ισχύει όντως; Αν όχι, μήπως μας παραπλανούν; Αν ναι, μήπως είναι επικίνδυνο; Ας επιχειρήσουμε λοιπόν να ρίξουμε φως σε ένα από τα πιο γνωστά ντιμπέιτ στον κόσμο της ομορφιάς για να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους…

Το δέρμα μας είναι ένας προστατευτικός μηχανισμός, μια ημιπερατή, αδιάβροχη ασπίδα που παρεμβάλλεται ανάμεσα στα ζωτικά μας όργανα και στο περιβάλλον. Χωρίζεται όπως γνωρίζουμε σε 3 τμήματα, την επιδερμίδα, το χόριο ή κυρίως δέρμα και τον υποδόριο ιστό. Αν αναλύσουμε τη δομή και τη σύσταση της επιδερμίδας θα διαπιστώσουμε ότι διαθέτει ένα σοφά σχηματισμένο σύστημα από τρία διαδοχικά φράγματα:

  • Εξωτερικά καλύπτεται από τον υδρολιπιδικό μανδύα, ένα φυσικό φιλμ με ελαφρώς όξινο pH που αποτελείται από σμήγμα και ιδρώτα. Ρόλος του είναι να εμποδίζει την διέλευση των ουσιών, αλλά όταν χρειάζεται, να είναι φιλικό με την υδατική και την λιπαρή φύση μιας ουσίας.
  • Το δεύτερο και πιο ισχυρό φράγμα, η κεράτινη στιβάδα, μοιάζει με έναν τοίχο από τούβλα, όπου τα τούβλα είναι τα σχεδόν αδιαπέραστα νεκρά κύτταρα και το τσιμέντο η ενδιάμεση (μεσοκυττάριος) ουσία (λιπίδια και Φυσικοί Ενυδατικοί Παράγοντες / NMF).
  • Το τρίτο, λεπτότερο αλλά πολύ ανθεκτικότερο φράγμα, είναι η δερμο-επιδερμική συμβολή, η μεμβράνη που χωρίζει την κεράτινη στιβάδα από το χόριο και η οποία, μεταξύ άλλων, λειτουργεί ως επιλεκτικό φίλτρο. Κι εκεί τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο…

Τότε πώς δρουν τα συστατικά των καλλυντικών;

Από το «μάθημα» βιολογίας μπορούμε να καταλάβουμε ότι ένα δραστικό συστατικό χρειάζεται να διανύσει μια αρκετά μεγάλη απόσταση και να υπερπηδήσει πολλά εμπόδια, για να φτάσει στο κυρίως δέρμα.

Ας δούμε τώρα κάτω από ποιες συνθήκες και με ποιους μηχανισμούς μπορεί να γίνει η διείσδυση των ενεργών συστατικών ενός καλλυντικού προϊόντος έτσι ώστε να προσφέρει το αποτέλεσμα που υπόσχεται:

1. Το μέγεθος, δηλαδή το μοριακό βάρος του ενεργού συστατικού είναι ο βασικός παράγοντας που επιτρέπει ή εμποδίζει τη διείσδυση μιας ουσίας. Τα μεγάλα μόρια (πάνω από 500 Daltons) είναι σχεδόν αδύνατον να διαπεράσουν τον «τοίχο» των νεκρών κυττάρων. Αυτό βέβαια δεν είναι απαραίτητα κακό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το υαλουρονικό οξύ μεγάλου μοριακού βάρους που παραμένει στην επιφάνεια της επιδερμίδας και την ενυδατώνει σε αντίθεση με τα κλάσματα υαλουρονικού οξέος, μικρού μοριακού βάρους, που τη διαπερνούν και «γεμίζουν» τις ρυτίδες εκ των έσω.

2. Ο υδρόφιλος, λιπόφιλος ή αμφίφυλος χαρακτήρας της ουσίας είναι ένας επιπλέον παράγοντας που καθορίζει την ευκολία διείσδυσής της. Σε γενικές γραμμές, τα λιπόφιλα ή αμφίφυλα συστατικά «ξεγλιστρούν» ευκολότερα, χάρη στη βιοσυμβατότητά τους με τα λιπίδια, ceramides κλπ. του μεσοκυττάριου χώρου -το συγκολλητικό «τσιμέντο» των κυττάρων. Μεγαλύτερη δυσκολία έχουν τα υδρόφιλα συστατικά-ας μην ξεχνάμε ότι η επιδερμίδα είναι αδιάβροχη-τα οποία θα πρέπει να διαπεράσουν τη συμπαγή στιβάδα των κερατινοκυττάρων. Και ο παράγοντας όμως αυτός αξιοποιείται κατάλληλα. Για παράδειγμα το υδρόφιλο γαλακτικό οξύ (ΑΗΑ) παραμένει στην επιφάνεια και απολεπίζει τα νεκρά κύτταρα, ενώ το λιπόφιλο σαλικυλικό οξύ διεισδύει βαθύτερα στους πόρους και καταπολεμά την ακμή.

3. Η πολικότητα, η ιοντική ή μοριακή κατάσταση του ενεργού συστατικού διαφοροποιεί σημαντικά την ικανότητα διείσδυσής του. Για παράδειγμα, δύο υδατοδιαλυτές ουσίες ενδέχεται να έχουν διαφορετικό βαθμό διείσδυσης εξαιτίας της διαφορετικής πολικότητάς τους .

4. Το πάχος ή η κατάσταση της επιδερμίδας, τέλος, παίζουν καθοριστικό ρόλο. Σε περιοχές που το πάχος της είναι μικρό- όπως η ζώνη γύρω από τα μάτια- τα συστατικά διεισδύουν ευκολότερα, έχοντας να διαπεράσουν λιγότερες στιβάδες. Αυτός είναι άλλωστε ένας από τους λόγους που ορισμένες δραστικές συνθέσεις για το πρόσωπο συνιστάται να μην εφαρμόζονται στην επιδερμίδα γύρω από τα μάτια. Από την άλλη, ο διαταραγμένος επιδερμικός φραγμός (το «τείχος») σε μια επιδερμίδα ταλαιπωρημένη, αφυδατωμένη ή απλά έπειτα από έντονη απολέπιση, διευκολύνει τη διείσδυση των ενεργών συστατικών, συγχρόνως όμως και την «εισβολή» ερεθιστικών ουσιών ή αλλεργιογόνων.

Τα συστατικά των καλλυντικών απειλούν την υγεία μας;

Όχι. Ευτυχώς το δέρμα δεν απορροφά κάθε τι που αγγίζει ή απλώνουμε πάνω του. Ούτε αληθεύει ότι οι χημικές ουσίες που περιέχουν τα καλλυντικά φτάνουν στο αίμα (σε 26 δευτερόλεπτα όπως λένε!) και μας δηλητηριάζουν…. Αν ήταν έτσι, το σώμα μας θα ρουφούσε το νερό σαν σφουγγάρι, κάθε φορά που μπαίνουμε στη θάλασσα ή στη μπανιέρα μας! Όσο για την τοξικότητα ενός συστατικού, ισχύει η γνωστή ρήση: «η μεγάλη δόση κάνει το φάρμακο, φαρμάκι». Εξαρτάται δηλαδή απολύτως από την ποσότητα της ουσίας που απορροφάται και από το αν αυτή συσσωρεύεται στο σώμα.

Διείσδυση ή απορρόφηση; Εδώ θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η διείσδυση και η διαδερμική απορρόφηση δεν είναι το ίδιο πράγμα. Όταν λέμε ότι μια χημική ουσίας διεισδύει, εννοούμε ότι εντοπίζεται κάπου ανάμεσα στην κερατίνη στιβάδα– την ανώτερη- και τη βασική –την κατώτερη στιβάδα της επιδερμίδας. Αντίθετα, απορρόφηση έχουμε όταν η τοπική εφαρμογή της ουσίας διαπερνά τον επιδερμικό φραγμό και φτάνει στην κυκλοφορία του αίματος, κάτι εξαιρετικά δύσκολο. Αρκεί να σκεφτείτε ότι, με εξαίρεση ορισμένα διαδερμικά αυτοκόλλητα (patches), όλα σχεδόν τα φάρμακα λαμβάνονται αναγκαστικά σαν χάπια ή με ένεση, επειδή ακριβώς οι δραστικές ουσίες τους δεν μπορούν να απορροφηθούν εύκολα από το δέρμα.

Οι φόρμουλες των καλλυντικών προϊόντων έχουν σχεδιαστεί ώστε να προσφέρουν τα οφέλη των ενεργών συστατικών τους στην επιδερμίδα, στις ανώτερες δηλαδή στιβάδες του δέρματος. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, η απορρόφησή τους θα ακύρωνε ουσιαστικά τη δράση τους. Για παράδειγμα, τα αντιοξειδωτικά μπορούν να προστατεύσουν την επιδερμίδα από τις ελεύθερες ρίζες, μόνο αν μείνουν στις ανώτερες στιβάδες της.

Τι γίνεται όμως με συστατικά όπως η ρετινόλη ή η βιταμίνη C που πρέπει να διεισδύσουν πιο βαθιά για να είναι αποτελεσματικά; Για το σκοπό αυτό οι επιστήμονες επιστρατεύουν τους «ενισχυτές διαβατότητας». Πρόκειται για γαλακτωματοποιητές , διαλύτες, λιπαρά συστατικά- έλαια , αιθέρια έλαια -, αλκοόλες και νανογαλακτώματα, τα οποία περιβάλλουν τα ενεργά συστατικά και διαφοροποιώντας τη δομική ή χημική σύσταση του φραγμού της επιδερμίδας, διευκολύνουν τη διείσδυσή τους στις βαθύτερες στιβάδες της .

Επομένως, ένα δραστικό καλλυντικό συστατικό (χημικές ουσίες, θυμίζουμε, είναι όλα σχεδόν τα συστατικά ακόμα και τα φυσικά) για να απειλήσει, δυνητικά, την υγεία μας θα πρέπει να διαπεράσει τις ανώτερες στιβάδες του δέρματος -αν μείνει εκεί απομακρύνεται σταδιακά μαζί με τα νεκρά κύτταρα- και στη συνέχεια να απορροφηθεί . Και σε αυτή την περίπτωση όμως, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το αίμα διαθέτει έναν ισχυρό μηχανισμό που φιλτράρει και αποβάλλει τις τοξίνες. Μόνο η επαναλαμβανόμενη έκθεση του οργανισμού σε ορισμένα τοξικά συστατικά (π.χ. ο μόλυβδος) που έχουν την τάση να συσσωρεύονται στο σώμα μπορεί να απειλήσει σοβαρά την υγεία μας . Αυτό όμως δεν ισχύει για κανένα από τα καλλυντικά. Τα τμήματα επιστημονικής έρευνας και ανάπτυξης προϊόντων που διαθέτουν οι μεγάλες, αξιόπιστες εταιρίες καλλυντικών, προτού δώσουν το πράσινο φως για την παραγωγή μιας νέας φόρμουλας, αξιολογούν το χρόνο που η επιδερμίδα θα εκτεθεί στα δραστικά συστατικά της, τη σύσταση καθενός από τα συστατικά αυτά (μοριακό βάρος, διαλυτότητα κλπ) αλλά και το πώς αυτά συμπεριφέρονται σε περίπτωση που απορροφηθούν.

Άλλωστε, η επιτρεπόμενη περιεκτικότητα μιας φόρμουλας σε δραστικά συστατικά είναι τέτοια που κι αν ακόμα κάποια από αυτά περνούσαν στην κυκλοφορία του αίματος (θυμηθείτε τα όσα λέγονται τελευταία για να νανοσωματίδια), το φυσικό σύστημα φιλτραρίσματος δεν θα είχε καμία δυσκολία να τα αποβάλλει. Το να ανιχνευτούν χημικές ουσίες στο αίμα, στα ούρα ή στους ιστούς, δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός μας βρίσκεται σε κίνδυνο.

Skingurus say: Προσπαθήστε να ενημερώνεστε από έγκυρες πηγές, να αγνοείτε τις υπερβολές που λέγονται και γράφονται και την κινδυνολογία που συχνά καλλιεργείται, χωρίς επιστημονικές αποδείξεις. Δεν έχετε λόγο να φοβάστε τα καλλυντικά. «Έχουσι γνώσιν οι φύλακες». Τόσο η βιομηχανία της ομορφιάς, όσο και το θαυμαστό όργανο που μας προστατεύει από τον ... εχθρικό έξω κόσμο. Το δέρμα μας.

 

Σχετικά θέματα
Κινδυνεύουμε πράγματι από τα κραγιόν;
2015-05-17
Κινδυνεύουμε πράγματι από τα κραγιόν;
 
PEGs: πόσο επικίνδυνα είναι στ’ αλήθεια;
2015-10-04
PEGs: πόσο επικίνδυνα είναι στ’ αλήθεια;
 
Ο Δούρειος ίππος ...των καλλυντικών
2015-04-22
Ο Δούρειος ίππος ...των καλλυντικών
 
Συστατικά στο...εδώλιο
2016-06-25
Συστατικά στο...εδώλιο
 

 

 

 

© Copyright 2017 - Skingurus.gr

WHO IS WHO SKINGURUS    |    ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

 

Disclaimer
Το περιεχόμενο των άρθρων και των πληροφοριών που δημοσιεύονται στο www.skingurus.gr προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικό σκοπό. Σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τη γνώμη των ειδικών (δερματολόγων, διαιτολόγων, γυμναστών κ.λπ.) αλλά ούτε και τη διάγνωση και τη θεραπεία. Αναζητήστε την επιστημονική συμβουλή του γιατρού σας ή άλλου επαγγελματία υγείας και μην αγνοήσετε ή τροποποιήσετε ποτέ την επιστημονική συμβουλή ή οδηγία ενός ιατρού, επειδή ενδεχομένως διαβάσατε κάτι διαφορετικό στο www.skingurus.gr. Η αποδοχή ή χρήση των όποιων πληροφοριών εμφανίζονται στο www.skingurus.gr γίνεται με αποκλειστικά δική σας ευθύνη.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

 

2015-04-10
All about skin

Καλύπτει έκταση 2 τετραγωνικών μέτρων, ζυγίζει 4 περίπου κιλά και έχει πάχος  4 χιλιοστά –το πολύ....  

Circadian rythms in skincare

 

2017-11-08
Πότε πάει για ύπνο η επιδερμίδα σας;

Το εσωτερικό ρολόι που διαθέτει κάθε κύτταρο της επιδερμίδας μας, γνωρίζει πολύ καλά πότε είναι...  

super

 

2017-11-10
Superfoods: αλήθεια ή μύθος η σούπερ ευεργετική τους δράση;

Αν και οι περισσότερες είναι γνωστές από την αρχαιότητα, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει ένα από...  

ελαστίνη

 

2017-09-04
​Πόση ελαστίνη έχει ακόμα η επιδερμίδα σας;

Τσιμπήστε το δέρμα στη ράχη του χεριού σας και παρατηρήστε πόσο γρήγορα επανέρχεται στην αρχική...  

glycolic acid skin benefits

 

2017-09-29
Γλυκολικό οξύ: μόνο οφέλη για το δέρμα

10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για το γλυκολικό οξύ αποδεικνύουν πως δίκαια θεωρείται ένα από τα...  

tech neck

 

2017-03-20
​Μήπως κι εσείς κινδυνεύετε από… “tech neck”;

Τι είναι το πρώτο πράγμα που κάνετε μόλις ξυπνήσετε το πρωί; Μήπως να τσεκάρετε  το Facebook, το Instagram,...  

SKINGURUS-ANR

 

2017-05-05
​Skingurus go to… beauty school

Συναντήσαμε πριν λίγο καιρό, τον Τάκη Μαυριγιαννάκη, Global Make up Artist της Estée Lauder...  


ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΕΤΕ
ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ;