CONNECT:  
             

Το μέλασμα και πώς να… μην το αποκτήσετε.

Λένα Ιωαννίδου Δευτέρα, 20 Ιουλίου 2020
Λένα Ιωαννίδου

 

How to avoid melasma Ακούγεται σαν κάτι πολύ σοβαρό, δεν είναι όμως άλλο από το όνομα των πανάδων στην ιατρική ορολογία. Το μέλασμα δεν απειλεί, ευτυχώς, την υγεία μας, ωστόσο βλάπτει σοβαρά την … αυτοεκτίμησή μας, γιατί οι «λεκέδες» που αφήνει πάνω μας, δύσκολα φεύγουν. Ας δούμε λοιπόν γιατί δημιουργείται, κι αν μπορούμε να το προλάβουμε. 

Το μέλασμα είναι μια πολύ συνηθισμένη διαταραχή μελάγχρωσης του δέρματος. Τα αίτια που το προκαλούν δεν είναι απολύτως κατανοητά. Αυτό που είναι απλά γνωστό είναι ότι οι εντοπισμένες καφέ-γκρι πανάδες που σχηματίζονται στο πρόσωπο, οφείλονται στην υπερπαραγωγή μελανίνης . Η παραγωγή αυτής της χρωστικής ουσίας από τα μελανινοκύτταρα, που ζουν στο χόριο του δέρματος, είναι μια σύνθετη βιοχημική διαδικασία- ενεργό ρόλο παίζουν πρωτεΐνες, ένζυμα και ορμόνες- γι αυτό και η αντιμετώπιση του μελάσματος είναι ένας σύνθετος γρίφος…

Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, η μελανίνη οργανώνεται σε μελανοσώματα τα οποία μετακινούνται προς την επιφάνεια και εκεί διαχέονται ομοιόμορφα δίνοντας χρώμα στην επιδερμίδα και δημιουργώντας ένα φυσικό φίλτρο προστασίας που απορροφά τις ακτίνες UV μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος και παρέχοντας προστασία από τη φωτογήρανση. Το απόθεμα μελανίνης όμως που διατηρούμε στα κύτταρά μας σαν «κεφάλαιο», αλλά και ο τρόπος που το διαθέτουμε, εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες: από τη γενετική κληρονομιά μας, από το ποσοστό ηλιακής ακτινοβολίας που δεχόμαστε, από τα φάρμακα που τυχόν παίρνουμε, από τις ασθένειες από τις οποίες πάσχουμε και από τις ορμονικές μεταβολές που παρατηρούνται στη διάρκεια της ζωής μας.

Πανάδες και κηλίδες: κι όμως δεν είναι το ίδιο

Σε πολλά άρθρα που διαβάζουμε -ή ...γράφουμε-, οι λέξεις κηλίδες και πανάδες αναφέρονται ως συνώνυμες. Δεν περιγράφουν όμως ακριβώς την ίδια βλάβη. Διαφέρουν μεταξύ τους και ως προς τα αίτια και ως προς την εμφάνιση...

Οι κηλίδες είναι μεμονωμένες υπερμελαγχρώσεις, χαρακτηριστικό σημάδι φωτογήρανσης, οι οποίες εμφανίζονται στο πρόσωπο και στο σώμα. Έχουν μικρή διάμετρο (μοιάζουν με τις φακίδες) και σχηματίζονται κυρίως λόγω της υπερβολικής έκθεσης της επιδερμίδας στον ήλιο. Μπορεί επίσης να είναι κατάλοιπα από ουλές ακμής, να οφείλονται σε υπερβολική ή λανθασμένη εφαρμογή θεραπειών χημικού peeling ή να προκαλούνται έπειτα από αντίδραση του δέρματος σε φωτοτοξικά συστατικά (π.χ. στα αιθέρια έλαια ορισμένων εσπεριδοειδών που περιέχονται σε αρώματα) κατά τους θερινούς μήνες.

Το μέλασμα μοιάζει περισσότερο με «μπάλωμα» με ασαφή όρια και συμμετρική κατανομή-αν εμφανιστεί στη μία πλευρά του προσώπου, πιθανότατα θα εμφανιστεί και στην άλλη. Το μέγεθός του μπορεί να κυμαίνεται από μικρή πανάδα (όσο ένα σεντ), μέχρι µια μεγάλη σκιά που καλύπτει ένα εκτεταμένο τμήμα του προσώπου. Το μέλασμα έχει ανοικτό ή σκούρο καστανό χρώμα όταν η συγκέντρωση μελανίνης είναι επιφανειακή και γκριζωπό, όταν είναι βαθύτερη (στο χόριο). Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η δημιουργία του οφείλεται κυρίως στην αλληλεπίδραση των οιστρογόνων με διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες- για παράδειγμα, ο ήλιος επιδεινώνει το μέλασμα, αλλά δεν το προκαλεί . Ενώ όμως οι κηλίδες του ήλιου μπορούν να προληφθούν με τη συστηματική χρήση αντηλιακών προϊόντων και να αντιμετωπιστούν με επιτυχία, το μέλασμα , στις περισσότερες περιπτώσεις, ούτε προλαμβάνεται ούτε σβήνει εύκολα…

Μέλασμα: δεν προτιμά μόνο τις εγκυμονούσες

Συχνά ταυτίζουμε το μέλασμα με τη λεγόμενη «μάσκα της εγκυμοσύνης» , τους σκουρόχρωμους λεκέδες που εμφανίζονται στη διάρκεια της κύησης, συνήθως στην περιοχή γύρω από τα μάτια, στο μέτωπο, στα πλάγια των ζυγωματικών, στο πάνω χείλος και στο πιγούνι. Όμως το μέλασμα είναι άλλο ένα πρόβλημα «γένους θηλυκού» –όπως και με την κυτταρίτιδα, προτιμά τις γυναίκες σε ποσοστό 90%...- το οποίο μπορεί να επηρεάσει κάθε γυναίκα που βρίσκεται σε αναπαραγωγική ηλικία, από 20-40 ετών- αν και δεν αποκλείονται μικρότερες ή μεγαλύτερες ηλικίες. Ας δούμε λοιπόν ποιοι παράγοντες, ευνοούν τον σχηματισμό του.

Ορμόνες- Εγκυμοσύνη-Αντισύλληψη: Εφόσον το μέλασμα συνδέεται με ορμονικές μεταβολές, η αύξηση των οιστρογόνων, της προγεστερόνης και της μελανινοτρόπου ορμόνης (MSH) κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης, προδιαθέτει στην εμφάνισή του. Ευτυχώς, η «μάσκα της εγκυμοσύνης» , συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό . Αντίστοιχα, η λήψη αντισυλληπτικών χαπιών που περιέχουν οιστρογόνα και προγεστερόνη, είναι μια από τις συχνότερες αιτίες δημιουργίας μελάσματος , ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που ευθύνεται για την επανεμφάνισή του, σε νέες μαμάδες, μήνες μετά από το τέλος του τοκετού και της γαλουχίας.Τέλος, οι θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης κατά την εμμηνόπαυση, ευνοούν κι αυτές τη δημιουργία μελάσματος.

Φωτότυπος: Γυναίκες με σκουρόχρωμη, μεσογειακή επιδερμίδα (φωτότυποι 3 και 4 σύμφωνα με την κλίμακα Fitzpatrick) εμφανίζουν μέλασμα με μεγαλύτερη συχνότητα, πιθανώς επειδή έχουν περισσότερα ενεργά μελανινοκύτταρα (διεγείρονται ευκολότερα) από τις γυναίκες με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα .

Γενετική προδιάθεση: Γυναίκες με ιστορικό μελάσματος στην οικογένειά τους κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν και αυτές (υπολογίζεται ότι το 30% των περιπτώσεων συνδέονται γενετικούς παράγοντες). Σήμερα, μετά την αποκρυπτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος γίνονται έρευνες εντοπισμού των γονιδίων που πιθανώς σχετίζονται με την εμφάνιση του μελάσματος –για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι ένα γονίδιο (το Η19) παρουσιάζει μειωμένη έκφραση σε άτομα με μέλασμα, με αποτέλεσμα την αύξηση της δραστηριότητας της τυροσινάσης (το ένζυμο καταλύτης για τον σχηματισμό μελανίνης) , ιδιαίτερα όταν τα επίπεδα οιστρογόνων είναι αυξημένα.

Θυρεοειδής: Σύμφωνα με μελέτες, η πιθανότητα εμφάνισης μελάσματος μπορεί ακόμα και να τετραπλασιαστεί σε άτομα με διαταραχές του θυρεοειδούς.

Στρες. Σε καταστάσεις στρες, παρατηρείται αύξηση ορισμένων ορμονών, όπως για παράδειγμα της αδρενοκορτικοτρόπου ορμόνης, η οποία μπορεί με τη σειρά της να αυξήσει την παραγωγή μελανίνης. Μάλιστα έχουν αναφερθεί περιπτώσεις αιφνίδιας εμφάνισης μελάσματος, μετά από έντονο ψυχικό στρες που συνδέονται με την απελευθέρωση της μελανινοτρόπου ορμόνης ( MSH) .

Τι μπορούμε να κάνουμε

Το μέλασμα, όπως είδαμε, ούτε προλαμβάνεται ούτε εξαλείφεται εύκολα . Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αποφύγουμε κάποιους από τους παράγοντες που πυροδοτούν την εμφάνισή του ή το επιδεινώνουν .

Ήλιος. Μολονότι το μέλασμα δεν συνδέεται άμεσα με την υπεριώδη ακτινοβολία η υπερβολική και μακροχρόνια έκθεση της επιδερμίδας στον ήλιο επιδεινώνει τη βλάβη αυξάνοντας την παραγωγή μελανίνης. Για μια ακόμα φορά λοιπόν, η αντηλιακή προστασία, χειμώνα καλοκαίρι, είναι άκρως απαραίτητη.

Χάπι. Αν έχετε σκουρόχρωμη επιδερμίδα ή έχετε προδιάθεση για πανάδες, ίσως είναι προτιμότερο να επιλέξετε έναν άλλο τρόπο αντισύλληψης .

Διατροφή. Αποφύγετε τροφές με υψηλά επίπεδα οιστρογόνων όπως είναι η σόγια, η ζάχαρη, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, τα γαλακτοκομικά και το κρέας, οι οποίες ενδέχεται να επιδεινώσουν το μέλασμα. Εντάξτε στο διαιτολόγιο σας τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και προβιοτικά, που βοηθούν στο μεταβολισμό των οιστρογόνων και σταυρανθή που δεσμεύουν την περίσσεια οιστρογόνων.

Αποτρίχωση. Αν έχετε ήδη μέλασμα, αποφύγετε τη χρήση κεριού για την αποτρίχωση του προσώπου, ιδιαίτερα στην περιοχή του πάνω χείλους. Υπάρχει περίπτωση να ερεθίσει την επιδερμίδα και να προκαλέσει φλεγμονή κάνοντας την πανάδα να δείχνει ακόμα πιο σκούρα.


 

 

 

© Copyright 2022 - Skingurus.gr

WHO IS WHO SKINGURUS    |    ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

   

Disclaimer
Το περιεχόμενο των άρθρων και των πληροφοριών που δημοσιεύονται στο www.skingurus.gr προορίζονται αποκλειστικά για ενημερωτικό σκοπό. Σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστούν τη γνώμη των ειδικών (δερματολόγων, διαιτολόγων, γυμναστών κ.λπ.) αλλά ούτε και τη διάγνωση και τη θεραπεία. Αναζητήστε την επιστημονική συμβουλή του γιατρού σας ή άλλου επαγγελματία υγείας και μην αγνοήσετε ή τροποποιήσετε ποτέ την επιστημονική συμβουλή ή οδηγία ενός ιατρού, επειδή ενδεχομένως διαβάσατε κάτι διαφορετικό στο www.skingurus.gr. Η αποδοχή ή χρήση των όποιων πληροφοριών εμφανίζονται στο www.skingurus.gr γίνεται με αποκλειστικά δική σας ευθύνη.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
EYE CREAMS

 

2022-05-09
Πες μου πόσο χρονών είσαι, να σου πω ποια κρέμα ματιών σου ταιριάζει

Στο ίδιο μήκος κύματος με την επιδερμίδα του προσώπου οι ανάγκες της ευαίσθητης περιοχής γύρω από...  

ACIDS

 

2022-03-04
Τύπος επιδερμίδας αναζητά κατάλληλα οξέα φρούτων

Είναι, χωρίς αμφιβολία, τα συστατικά-πολυεργαλεία που προσφέρουν άμεσα ορατά αποτελέσματα στην όψη...  

face mists

 

2022-05-16
Face mists : πολύ περισσότερο από απλή δροσιά

Η θερμοκρασία στην πόλη αρχίζει να ανεβαίνει. Kαι η επιδερμίδα, όσο και εμείς, θα αναζητά όλο και...  

retinol for beginners

 

2021-09-29
Ρετινόλη από τα 20; Μάλλον βιάζεστε…

Ναι, είναι αλήθεια, όσο νωρίτερα αρχίσετε να αντιμετωπίζετε τα σημάδια γήρανσης, τόσο καλύτερα....  

inflammaging

 

2021-11-15
​Inflammaging: ένα «λάθος», που μας γερνά πρόωρα.

 Ίσως να μην έχετε ξανακούσει τη λέξη, όμως τις συνέπειές της μπορεί να τις βλέπετε ήδη στον καθρέφτη...  

woman with eye cream

 

2021-11-17
5+1 συχνές ερωτήσεις για τις κρέμες ματιών

Στο ξεκίνημα της επαγγελματικής μας ενασχόλησης με την ομορφιά τις έχουμε διατυπώσει και εμείς στους...  

skin types

 

2022-01-12
​Όταν η επιδερμίδα συμπεριφέρεται…αλλιώς

Ο τύπος δέρματος με τον οποίο μας προίκισε η φύση δύσκολα αλλάζει. Συμβαίνει συχνά όμως, να αλλάζει...  


ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΛΑΜΒΑΝΕΤΕ
ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ;